Қазақстанда соңғы жылдары жекенің қолына өткен әуежайлардың басым бөлігінде ресейлік капитал ұлғайып келеді. 2024 жылы Атырау әуежайын катарлық инвестор сатып алды.
«ATMA – Атырау әуежайы және тасымалдар» жабық акционерлік қоғамы 50% акция пакетін QazAir Investments LLC компаниясына сатты. «Азаттық радиосының» дерегі бойынша QazAir Investments LLC хэндлинг инфрақұрылымын, яғни әуе рейстерінің жерүсті қызметін сатып алған.
Ресми түрде кәсіпорын Катарда тіркелген QazAir Investments LLC компаниясына тиесілі. Негізгі акционер – Франция азаматы Авраам Даниэль Данино.
Даниэль Данино «Көпполярлы әлем институтының» (Multipolar World Institute) негізін қалаған. Ал дәл осы институт пен «Бруно Луссато және Марина Федье орталығы» институтының мекенжайы бірдей.
«Бруно Луссато және Марина Федье орталығы» – олигарх Олег Дерипасканың иелігінде. Осы олигарх шетел санкцияларына ұшыраған. Даниноның ресейліктермен байланысы бар екенін атап өткен.
QazAir Investments LLC 2023 жылы Катар астанасында тіркелген. Жарғылық капиталы – 300 мың доллар. Дохада тіркелгенімен, Қазақстанда оның араб менеджерлері жоқ. Мұнда бұрынғы кеңестік елдерден шыққан адамдар жұмыс істейді.
Азаттық осыған қатысты көлік министрлігіне сауал жолдаған. Алайда мардымды жауап алмаған. Министрлік әуежайларды шетелдік инвесторларға беру халықаралық тәжірибе екенін айтқан.
Батыс Қазақстандағы Орал әуежайында да ресейлік компанияның үлесі бар. Әуежайда қазақстандық жеке кәсіпкер Дәулетхан Қилыбаев үлесі 49%, «Орал Менеджмент» ЖШС-ның үлесі 2%. Ал үшінші құрылтайшы ресейлік «Ретранс» АҚ («Аэропорты Регионов» БК) үлесі – 49%.
Орал қаласының әуежайы 1994 жылы жекешелендірілді. «Ақ жол» халықаралық әуежайы» АҚ құрылып, сервис пен терминал жекенің қолына өтті. Әуежай 2022 жылы БҚО-дағы жер қойнауын пайдаланушы Қарашығанақ Петролиум Оперейтинг б.в. компаниясының өңірді дамытуға бөлген әлеуметтік аударымдары есебінен 6,6 млрд теңгеге толықтай жаңғыртылды.
Ал өткен жылы Қазақстанның орталығындағы Қарағанды әуежайын миллиардер Тимур Турлов сатып алды. Ол – бұрынғы Ресей азаматы. 2022 жылы Ресей Украинаға басып кіргеннен кейін Қазақстан азаматтығын алған. Forbes Турловтың дәулетін 7,6 миллиард доллар деп бағалайды. Turlov Private Holding компаниясы «Сарыарқа» әуежайының 60 пайыз үлесіне иелік етеді.
2023 жылы Қазақстанда барлығы 21 әуежай барын, оның 8-і жеке меншікке өткенін жаздық.
Былтыр елдегі ақпарат құралы ірілі-ұсақты 23 әуежай бар екені туралы жазған. Соның ішінде 18-і – халықаралық әуежай. Ал төртеуі – жекеменшік әуежай. Олар – Алматы (Алматы халықаралық әуежайы), Тараз (Әулие Ата халықаралық әуежайы), Орал (Орал халықаралық әуежайы) және Жезқазғандағы («Жезқазған Эйр» авиакомпаниясы) әуежайлар.
Фото: Freepik.com
