2025 жылдың 8 желтоқсанында 2026-2028 жылдарға арналған республикалық бюджетітуралы заң күшіне енді. Құжатқа сәйкес, БҚО-ға бөлінген бюджеттік субвенцияның көлемі 173 млрд 643 млн 915 мың теңгені құрады. Өңірдегі бюджет бөлінісі туралы деректерге сүйенсек, жергілікті кірістер жалпы шығыстың бестен бір бөлігін ғана жауып, негізгі салмақ республикалық трансферттер мен қарыздарға түсіп отыр. Бұл туралы қаржы басқармасының басшысы Нұрлан Есенғалиев хабарлады.
2026 жылға жоспарланған бюджет көлемі – 519,2 млрд теңге, 2027 жылы – 635,4 млрд теңге, 2028 жылы – 674,9 млрд теңгені құрайды.
Өңірдің қаржылық дербестігі
Облыстың 2026 жылға тиесілі кірістері – 99,7 млрд теңге, жалпы бюджет көлемінің 20%-нан аз бөлігін ғана қамтамасыз етеді. Бюджеттің басқа бөлігі республикалық бюджеттен бөлінетін трансферттер есебінен толығады, олардың көлемі 2026 жылы 280,2 млрд теңгеге, ал 2027-2028 жылдары 405 және 468 млрд теңгеге дейін өседі.
2025 жылғы жағдай бойынша облыстың жалпы кірісі 532,07 млрд теңгені құрады, бірақ оның 60,4%-ы республикалық бюджеттен бөлінетін субсидияларға тиесілі еді.
Облыста мұнай өндіретін Қарашығанақ және Чинарев секілді ірі кен орындары жұмыс істеп тұрса да, оның пайдасы жергілікті бюджетке тікелей түспейді. Табыс республикалық деңгейде кері бөлініп, облысқа аз ғана бөлігі қалады.
Оқыңыз: Қарашығанағы бар БҚО экономикасы республикалық бюджетке тәуелді
Бюджет бөлінісі
2026 жылы шығыстардың 440,2 млрд теңгесі ағымдағы қажеттіліктерге жұмсалса, оның шамамен 18%-ы, яғни 79 млрд теңгесі облысты дамыту жобаларына бағытталмақ. Биыл жаңа құрылыс пен ірі инфрақұрылымдық жобаларға қаражат қарастырылмаған, ал 2025 жылы басталған 68 инвестициялық жоба жеткілікті қаржыландырылмай отыр.
Бюджет тапшылығын жабу үшін 108,6 млрд теңге қарыз алу жоспарланған.
Әлеуметтік салаға 281,6 млрд теңге бөлінді, ал денсаулық сақтау шығындары 12,8 млрд теңгемен шектелді.
Ауыл шаруашылығы, экология, ветеринария және жер қатынастары салаларына 62,7 млрд теңге бөлу жоспарланып отыр.
2026 жылы көлiк инфрақұрылымын дамытуға 15,8 млрд теңге жұмсалады.
Ал тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы және отын-энергетика кешеніне арналған шығын 89 млрд теңгені құрайды.
Облыста құқық қорғау органдарының қызметіне 15,2 млрд теңге жұмсау жоспарланған. Алдағы екі жылда бұл сома екі есе артпақ.
Кәсіпкерлік қызметті қолдауға 2026 жылы 2,3 млрд теңге бөлінеді.
Сондай-ақ 2026 жылы облыс қарыздардын өтеуге 30,6 млрд теңге бағытталады.
фото: istockphoto.com
