Шілде айында қазақстандықтар жалпы сомасы 1,6 трлн теңгеге несие рәсімдеді. Елімізде кепілсіз тұтынушылық несиелер азайғанымен, автонесиелер мен ипотека өсім көрсетіп отыр. Қаржыгерлер бұл үдерісті халық табысының төмендеуі және ақша-несие саясатының қатаңдауымен байланыстырады.
Тұтынушылық кепілсіз несиелер бойынша көрсеткіш төмендеді: қарыз көлемі айына 2%-ға азайып, 963 млрд теңгеге дейін түсті. Қарыз алушылар саны да азайған.
Автонесиелеу сегменті маусым айымен салыстырғанда 3,5%-ға ұлғайды, ал кредиттеу сомасы 261 млрд теңгені құрайды. Қазір жалпы бөлшек кредиттеудің 16% үлесі автонесиелеуге тиесілі. Бұл – 2022 жылдың басынан бергі ең жоғары көрсеткіш.
Ипотекалық кредиттеу керісінше, өсім көрсетті. Айлық өсім 13%-ды құраса, ал жалпы берілген несие көлемі 241 млрд теңгеге жетті. Қарыз алушылар саны да салыстырмалы түрде артты.
Шілде айында кәсіпорындарға шамамен 1,9 трлн теңге несие берілген. Бұл қаңтардағыдан 3%-ға аз.
Қазақстан қаржыгерлер ассоциациясы өз баяндамасында несие нарығындағы аталмыш өзгерістердің себебін түсіндіреді.
«2025 жылдың алғашқы жартысында тұтынушылық несие беру қарқыны баяулады. Жаңа несиелердің өсімі жылдық есепте 14,4%-ға жетті (2024 жылдың сәйкес айында +28,8% еді), ал портфель көлемі 9,1% артты (өткен жылы +9,9%).
Бұл үрдіске қатаңдатылған реттеу талаптары, ақша-несие саясатының қатаңдығы және халық табысының төмендеуі (–2,6%) әсер етті. Соның салдарынан сұраныс көлемі де, сапасы да азайды», — делінген баяндамада.
Естеріңізге сала кетейік, 2025 жылдың сәуір-маусым айларында ипотекалық кредиттеуге сұраныс артып, адам басына шаққанда орташа қарыз көлемі 17,4 млн теңгені құрады. Ұлттық банк сарапшылары бұл үрдісті мемлекеттік ипотекалық бағдарламалар мен құрылысшылар ұсынған жеңілдіктердің ықпалымен байланыстырады.
фото: istockphoto.com
