2024 жылы Ресей Федерациясының ветеринариялық және фитосанитарлық қадағалау федералды қызметі Қазақстанға азық-түлік өнімдерін импорттауға шектеулер енгізді.
ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі баспасөз қызметінің мәліметі бойынша «Россельхознадзор» мына тауарларды Қазақстаннан тасымалдауға уақытша шектеу қойды.
| 2024 жылдың 17 қазаны
|
2024 жылдың 21 қазаны |
| бидай, жасымық, майлы зығыр тұқымы, қызанақ, бұрыш, жаңа піскен қауын және үшінші елдерге тиесілі себуге арналған күнбағыс тұқымы
|
қазақстандық фитосанитариялық сертификаттар берілген гүл кесінділері мен бүршіктері |
Қазақстан өз кезегінде жылдың соңына дейін Еуразиялық экономикалық одақ және үшінші елдер аумағынан бидай әкелуге тыйым салды.
Ведмство бұған дейін үкіметаралық деңгейде келіссөздер жүргізілгенін мәлімдеді. Екі елдің министрліктерінің өкілдері де бірнеше мәрте кездескен.
«2024 жылғы 17 қазанда Мәскеу қаласында Ресей Федерациясы мен Қазақстан Республикасы арасындағы ынтымақтастық жөніндегі үкіметаралық комиссияның 25-ші отырысы өтті, онда Россельхознадзор тарапынан қазақстандық ауыл шаруашылығы өнімін негізсіз біржақты қайтару жөніндегі жағдай талқыланды», – деп хабарлады АШМ.
Сауда және инвестиция сарапшысы Ернар Серік мұндай бақылау тәжірибесі қалыпты екенін айтты.
«Санитарлық, фитосанитарлық және басқа да сауда шектеулері Ресей мен Қазақстан арасындағы саудада әрдайым болған, бұны Россельхознадзордың деректері растайды. Мысалы, 2024 жылы 22 тыйым немесе шектеу енгізілді, 2023 жылы — 23, 2022 жылы — 29, ал 2021 жылы — 31. Бұл сандар мұндай шаралардың өнім сапасы мен қауіпсіздігін бақылаудың стандартты тәжірибесінің бір бөлігі екенін көрсетеді», — дейді сарапшы.
Солай бола тұра Ернар Талғатұлы қазіргі геосаяси жағдайға байланысты былтыр екі елдің арасындағы импорттық тыйымға қатысты мәселеге ақпарат құралдары мән бергенін айтты.
«Алайда 2024 жылы осы шектеулерге назар айтарлықтай күшейді, бұл геосаяси жағдайдың шиеленісуімен, экономикалық тұрақсыздықпен және елдердің өзін-өзі қамтамасыз етуге басымдық беруімен байланысты. БАҚ бұл шараларды ішкі нарықты қорғаудың маңызды құралы ретінде белсенді түрде жариялай бастады, бұл қоғамда үлкен пікірталас тудырды», – деп түсіндірді Ернар Серік.
Сарапшы бұл жағдайға Қазақстаннан Ресейге тасымалданатын тауар ағынының өсіп келе жатқанын, соған байланысты көрші мемлекет шаралар қабылдауға мәжбүр екенін атап өтті.
«Сонымен қатар соңғы оқиғалардың әсерінен Қазақстанның Ресейге экспорты артып келеді, бұл шектеулердің де санының өсуіне ықпал етуі мүмкін. Сауда айналымының артуына байланысты екі ел де өз стандарттарын сақтап, импорттық ағындарды реттеу үшін өнім сапасы мен қауіпсіздігін бақылауды күшейтуге тырысуда. Бұл ұлттық мүдделер мен өндірушілерді қорғауға бағытталған экономикалық және саяси басымдықтардың өзгеруін ескере отырып, заңды қадам болып табылады», — деген тұжырым жасады эксперт.
Экспорттық шектеулердің енгізілуі – бұл Қазақстанның азық-түлік өнімдерінің Ресей нарығына енуіне кері әсер ететін елеулі экономикалық фактор. Соның салдарынан Қазақстандық өндірушілер үшін логистикалық шығындар артты және өнімді басқа нарықтарға қайта бағыттау мәселесі туындады.
Аталған шектеулер ЕАЭО аясындағы сауда еркіндігін шектейтін тосқауылдардың бірі ретінде қарастырылуы мүмкін, бұл интеграциялық процестердің әлсіздігін көрсетеді.
Балама нарықтарды іздеу Қазақстан үшін басты стратегиялық қадам болуы тиіс, себебі Ресей нарығына тым тәуелді болу болашақта осындай шектеулердің қайта пайда болу қаупін арттырады.
Үкіметтің міндеті – экспорттаушыларды қолдау, зертханалық бақылауды күшейту және халықаралық стандарттарға сәйкестікті арттыру арқылы осындай жағдайлардың алдын алу.
Қазақстан өзінің ауыл шаруашылығы өнімдерінің сапасын жетілдіріп, әртараптандырылған экспорттық бағыттарды дамытса, мұндай шектеулер кері әсерін тигізбейді.
фото: pixabay
