АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубио Өзбекстанға сапармен барып, Самарқандта Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан және Өзбекстан сыртқы істер министрлерімен C5+1 форматында кездесті. Өзбекстан тарапы бұл сапарды Рубионың өңірге алғашқы сапары деп атады. Сапардан кейін ол Үндістанға аттанды.
Басты тақырыптар: минералдар мен көлік
Рубио сирек металдар бойынша біріккен жеткізілім тізбегін құру, көлік инфрақұрылымы және жаңа технологиялар салаларындағы ынтымақтастықты негізгі бағыт ретінде атады. Бес мемлекет пен АҚШ бірлескен мәлімдемеде Транскаспий маршрутына инвестиция салуды қолдады. Рубио Қазақстан СІМ басшысы Мұхтар Тілеубердімен энергетика мен маңызды минералдар бойынша да сөйлесті. Өзбекстан Artemis келісіміне қосылып, ол 77-ші мемлекет болды.
Бизнес және бәсеке
Рубиомен бірге АҚШ-тың 200-ден астам кәсіпкері келді. Бұл C5+1 тарихындағы ең ірі бизнес делегация болды. Қазақстандық кәсіпкер Әсет Әбдуалиев те делегация құрамында болып, Рубионың басты мақсаты бизнес байланыс орнату екенін айтқан. Рубио өз сөзінде Вашингтон басқа елдермен жұмысты тоқтатуды талап етпейтінін атап өтті.
Сарапшылар не дейді?
Сапардың нәтижесі туралы пікірлер әртүрлі. Reuters сапарда көпшілікке жария нақты нәтиже аз болғанын жазды. Қазақстанның ресми БАҚ-ы қанағаттанарлық баға берді, бірақ нақты қазақстандық-америкалық бизнес келісім жарияланған жоқ. Ал Қытай премьері Ли Цян Рубио келер алдында Ташкентте Мирзиёевпен кездесті.
Контекст
Өткен қарашада Вашингтондағы C5+1 саммитінде $25 млрд-тық келісімдер жарияланған. Олардың бір бөлігі әртүрлі даму кезеңінде тұр.
Әлемдік сайттар мен сарапшылар не деп жатыр?
- Reuters: сапар аз көрінетін нәтиже берді, бірақ АҚШ өңірді геосаяси бәсеке алаңы санайды. Бес ел Ресеймен, Қытаймен байланысын сақтайды, мұны Рубио мойындады.
- Bloomberg Government: шамамен $12 млрд келісім жарияланды, Рубио американ компанияларын Ресей мен Қытаймен бәсекеге шақырды.
- Times of Central Asia: $12 млрд пакетті Өзбекстан жариялағанын жазады. Дереккөздер бұл соманы әртүрлі сипаттайды, сондықтан жариялар алдында тексерген жөн.
- Euronews: Рубио басқа елдермен жұмысты тоқтатуды сұрамайтынын айтты.
- AFP: Қытайды ығыстыру мақсаты туралы сұраққа Рубио «бұл бәсеке» деп жауап берді.
Негізгі сурет Саида Мирзееваның телеграм арнасынан
