Еуропалық орталық банкілер жүйесі қатаң ақша-несие саясатын жүргізіп жалпы инфляцияны мақсатты түрде 2%-ға дейін түсіргенімен, соңғы 5 жылда Еуропа елдерінде азық-түлік бағасы 30%-ға қымбаттады. Бұл әсіресе табысы төмен отбасылардың қалтасына ауыр тиеді.
Инфляция көрсеткіші 2022 жылмен салыстырғанда 3 жыл ішінде 10,6%-дан 2%-ға дейін төмендесе де, азық-түлік инфляциясының бұрынғы қалпына келуі өте баяу жүзеге асуда.
2025 жылдың тамыз айында азық-түлік бағасының айлық өсімі 3,2%-ға жетіп, қарапайым еуропалықтар азық-түлік алған сайын әдеттегіден көбірек ақша шығындағанын аңғарды.
ОҚЫҢЫЗ: БҚО тұрғындары табысының жартысынан көбін азық-түлікке жұмсайды
Қазір Еуроодаққа мүше елдерде ет 30%-ға, сүт 40%-ға, ал май 50%-ға дейін қымбаттаған. Ең жоғарғы баға өсімі Эстонияда тіркелді (+57%), ал азық-түлік инфляциясының ең аз көрсеткіші Кипр еліне тиесілі (+20%).
Бағаның қымбаттауына әсер еткен факторлар
Еуропадағы азық-түлік бағасының өсуін уақытша құбылыс деп қарастыруға болмайды. Бұл үрдіске ұзақ мерзімді әрі құрылымдық факторлар ықпал етті, деп хабарлайды Euronews.
Атап айтқанда, әлемдік нарықта ауыл шаруашылығы өнімдеріне сұраныстың артуы, климаттың өзгеруі және ЕО елдеріндегі ауыл шаруашылығының өнімділігінің баяу өсуі азық-түлік инфляциясына себеп болып отыр.
Испанияның оңтүстігіндегі ұзаққа созылған құрғақшылық зәйтүн майының бағасын айтарлықтай қымбаттатты. Ал Африкадағы Гана мен Кот-д’Ивуар елдеріндегі қолайсыз ауа райы кофе мен какао өндірісіне кері әсер етіп, аталмыш өнімдердің әлемдік нарықтағы бағасының қымбаттауына әкеліп соқты.
Сонымен қатар, Еуроодақтың Балтық елдеріндегі бағаның шарықтауы Украинадағы соғыспен байланысты. Әсіресе энергия көздерінің және тыңайтқыштардың қымбаттауы ауыл шаруашылығы өнімдерінің өзіндік құнына тікелей әсер етіп, тұтынушылар үшін бағаның өсуіне әкелді.
Қазақстан мен Еуропа арасындағы сауда айналысы
Соңғы жылдары Қазақстан мен Еуропа арасындағы сауда қатынастары да артып келеді. 2024 жылы екіжақты сауда айналымы 17,1%-ға өсіп, Еуропаға экспорт үлесі 7,5 пайыздық тармаққа, ал импорт үлесі 0,8 пайыздық тармаққа ұлғайды. 2025 жылдың алғашқы жеті айында Қазақстан жалпы импорт көлемінің 4%-ы Германияға тиесілі.
фото: istockphoto.com
