2025 жылдың қаңтар-маусым айларында Қазақстанда 13 миллион сақтандыру шарты жасалды. Аталмыш көрсеткіш өткен жылмен салыстырғанда 24,5%-ға көп. Бұл туралы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі хабарлады.
Сақтандыру ұйымдарының активтері маусым айында 2,3%-ға өсіп, 3,4 трлн теңгеге жетті. Активтердің құрылымында негізгі үлес бағалы қағаздарға (72,5%), банктік салымдарға (7,1%) және сақтандыру дебиторлық берешегіне (4,4%) тиесілі.
Сақтандыру компанияларының міндеттемелері 2,4 трлн теңгеге дейін артып, жыл басынан бері 11,3%-ға өскен. Сәйкесінше, қазір таза пайда 109,7 млрд теңгеге жетті, ал ұйымдардың меншікті капиталы 1 трлн теңгеге дейін артты.
Жарты жылда сақтандыру сыйақыларының жалпы көлемі 800,1 млрд теңгені құрап, бір жыл ішінде 19,5%-ға өсті. Бұл өсімнің басым бөлігі өмірді сақтандыру шарттарынан (+70,5%), зейнетақы аннуитеттері (+35,4%) және жазатайым оқиғалардан сақтандырудан (+54,4%) түскен қаражат.
Сонымен қатар, міндетті сақтандырудан түскен табыс 130 млрд теңгеге жетіп, оның ішінде автокөлік иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру 21,6%-ға ұлғайды.
2020 жылдан бастап елімізде міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесі жұмыс істейді. Жүйе азаматтар мен жұмыс берушілердің жарналары есебінен медициналық қызметтерді қаржыландырады. Оның мақсаты – тұрғындардың денсаулығын тиімді қорғау және қолжетімді қызметпен қамтамасыз ету.
Жаңа өзгерістерге сәйкес, әлеуметтік осал топтар мен жұмыссыз азаматтардың сақтандыру мәртебесін сақтау үшін жергілікті әкімдіктер жарнаны өздері төлейді.
Елімізде бүгінде 25 сақтандыру ұйымы жұмыс істейді, оның 10-ы адам өмірін сақтандырумен, 15-і жалпы сақтандырумен айналысады.
«Әулетті» сақтандыру компаниясының директоры Диларом Абишева Sarapshy.Info ақпараттық агенттігіне берген сұхбатында тұрғындар өмірін сақтандыруға бейқам қарайтынын айтты.
«Қазақстандықтардың көпшілігі өмірді сақтандыруды әлі күнге дейін «шығын» немесе «алаяқтық» ретінде қабылдайды. Бұл түсінік тек қарапайым азаматтарда ғана емес, ірі компания басшыларының өзінде де кездеседі», — дейді сарапшы.
Оның айтуынша, сақтандыру – қаржылық жауапкершіліктің көрінісі. Жұмыс барысында адам өміріне қауіп төнсе, кейбір компаниялар еңбек инспекциясынан қорқып, «оқыс оқиға жұмыс орнында емес, басқа жерде болды» деп ақталуға тырысады.
Елімізде сақтандыру нарығы жыл сайын өсіп келеді. Мәселен, 2024 жылы 23,1 млн сақтандыру шартына қол қойылған, бұл 2023 жылмен салыстырғанда 36,1%-ға көп. Соңғы жылдары Қазақстан халқы ерікті түрде өмірін сақтандыра бастады. 2025 жылдың алғашқы алты айында өмірді сақтандыру саласындағы 10 жетекші компанияның сақтандыру сыйақыларының көлемі 394,5 млрд теңгеге жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 28%-ға артты. «Мемлекеттік ануитеттік компания» АҚ-ның дерегіне сәйкес, биыл халық зейнетақы аннуитеттерін, білім беру капиталын және өмірін жазатайым оқиғалардан сақтандыру үшін арнайы компаниялардың қызметіне жиі жүгінген.
фото: pexels.com
