Таяу Шығыстағы геосаяси шиеленістер жаһандық мұнай нарығына салмақты әсер ете бастады. АҚШ пен Израильдің Иранға жасаған әуе соққылары және Иранның Ормуз бұғазын жабуға қатысты мәлімдемесі энергетика нарығын қауіпті жаңа кезеңге әкелді.
Ормуз бұғазы — әлемдегі ең маңызды мұнай тасымал жолдарының бірі. Күніне шамамен 20 миллион баррель мұнай осы бұғаз арқылы өтеді. Бұл — ғаламдық тұтынудың бестен бір бөлігіне тең. Иран тарапынан бұғазды жабу ықтималдығы күшейген сайын, мұнай бағасы күрт өзгеріп, инвесторлар мен үкіметтер назарын аударып отыр.
Goldman Sachs пен JPMorgan сарапшылары ең ауыр сценарий орын алса, мұнай бағасы барреліне 110–150$ деңгейіне дейін өсуі мүмкін екенін болжайды. Бұған GPS кедергілері, сақтандыру төлемдерінің өсуі мен тасымал жолдарының өзгеруі қосылып отыр.
Өткен аптада мұнай бағасы 18%-ға дейін өсті, ал Brent маркалы мұнай бір сәтте баррелі 80$-ға жетті. Дегенмен кейбір сарапшылар бұл өсімнің уақытша екенін, алдағы апталарда нарық қайта тұрақталуы мүмкін екенін айтуда.
Мұндай жағдайда елдер балама бағыттарды қарастыруда — Сауд Арабиясы мен БАӘ мұнайын Фуджайра порттары арқылы экспорттау, АҚШ пен Латын Америкасынан тасымал көлемін арттыру сияқты амалдар алдыңғы орынға шықты.
Сарапшылардың пайымдауынша, Ормуз бұғазы толық жабылса, бұл әлемдік энергетика жүйесіне қысқа мерзімді күйзеліс әкеліп, мұнай бағасы шамамен 30–50% аралығында ауытқуы мүмкін. Алайда бұл сценарий ұзаққа созылмайды: халықаралық қысым мен геосаяси тепе-теңдік бұғаздың қайта ашылуына итермелейді.
Шолуға пайдаланылған дереккөздер: Reuters: "Goldman Sachs: Ормуз Бұғазының сценарийлері" Reuters: Инвесторлар мұнай бағасының күрт өсуіне дайындалып жатыр Business Insider – Wall Street бағамдары
сурет: newsweek.com
