Таяуда Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі Олжас Анафин мәжіліс кулуарында қазақстандықтардың бірнеше жерде жұмыс істеуіне шектеу қойылатынын мәлімдеді.
«Еңбек кодексі бойынша азаматтар толық жұмыс шарты бойынша тек бір жұмыс орнында қызмет атқара алады. Екі немесе одан да көп жерде тіркелген адамдарды жұмысынан босатылуы тиіс», — деді вице-министр.
Анафиннің сөзі әлеуметтік желілерде кеңінен талқыланды. Көбі бұл нормаға наразы екенін айтты.
Министрлік не деді?
Одан кейін Еңбек министрлігі заңнаманы түсіндіру мақсатындан ақпарат жариялады.
«Заң тұрғысынан қазақстандықтар екі немесеодан да көп жерде жұмыс істей алады, бірақ олардың еңбек күні 12 сағаттан аспауға тиіс: негізгі қызметте – 8 сағаттан артық емес, ал қосымша жұмыста – 4 сағаттан көп емес», — делінген ведомство хабарламасында.
Бұл норма Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінің 71-бабымен реттеледі.
Кодекстің 32-бабының 4-тармағына сәйкесқосымша жұмысқа орналасу үшін қызметкер негізгі жұмыс орнынан анықтама ұсынуға тиіс. Құжатта бірінші жұмысының сипаты көрсетіледі.
Сонымен қатар, 92-баптың 5-тармағындакөрсетілгендей, қосымша жұмыс орнындағы жыл сайынғы ақылы еңбек демалысы негізгі жұмыс орнындағы демалыспен бірге беріледі.
Ал 26-баптың 2-тармағының 5-тармағына сәйкес, 18 жасқа толмаған, ауыр әрі денсаулыққа зиянкелтіру қаупі бар жерлерде істейтін (медицина қызметкерлерін қоспағанда), сондай-ақ мемлекеттік қызметшілерге қосымша жұмыс істеуге тыйым салынады. Мемқызметшілер қосалқы табыс көзі ретінде тек ғылыми, педагогикалық немесе шығармашылық қызметпен шұғылдана алады.
Цифрлық бақылау жүйесі
Қазір еңбек қатынастарының ашықтығын қамтамасыз ету үшін Еңбек шарттарын есепке алудың бірыңғай жүйесі қолданылады. Бұл жүйе барлық еңбек шарттарын тіркеуге және еңбек тарихын онлайн бақылауға мүмкіндік береді, деп хабарлады министрлік.
Олжас Анафиннің айтуынша, комитет жұмыс берушілердің осы жүйеге деректер енгізуін тұрақты түрде қадағалап отырады. Бұған қоса, жүйені қолданбағаны үшін жұмыс берушілерге 200 АЕК-ке дейін айыппұл салу қарастырылған.
Сарапшы пікірі
Заң ғылымдарының докторы, әлеуметтанушы Халида Әжіғұлова министрлік талабы қоғам үшін қаншалықты пайдалы екенін айтты.
Сарапшының айтуынша, қосымша жұмысқа орналасу үшін негізгі жұмыс орнынан анықтама алып, оны жаңа жұмыс берушіге ұсыну жұмысшының пайдасына емес, керісінше, оның мүмкіндіктерін шектейтін кемшілік болуы мүмкін. Бұл ереженің іс жүзінде қалай көрініс табатыны да сарапшы үшін күмәнін тудырады.
«Заң бойынша қызметкерді негізгі жұмыс орнынан анықтама әкелуге міндеттеу азаматтардың еңбек құқықтарына, соның ішінде Қазақстан Республикасы Конституциясымен кепілдендірілген еңбек ету бостандығына қайшы келеді.
Қазірдің өзінде жұмыс берушілердің арасында қызметкерлерін бекітілген уақыттан артық жұмыс істеуге мәжбүрлейтіндер көп. Олар қызметкерлерінің қосалқы жерде жұмыс істегеніне тіптен қарсы. Бірақ жалақысын көтеруге қауқарлы емес.
Бірақ инфляция деңгейі артып келе жатқан елде азаматтар өздерін не отбасын асырау үшін екі-үш жерде қатар жұмыс істеуге мәжбүр. Балаларғакететін шығындар немесе несие жүктемесі арта түскен кезде бұл жағдай қатты сезіледі
Меніңше, әрбір азамат қанша жерде қанша уақыт жұмыс істейтінін өзі шешуге құқылы», — деп пікір білдірді ол.
фото: freepik.com
